Rzodkiewki - wiosenne witaminy


Wiosna to czas, kiedy znów możemy sięgnąć po świeże warzywa i owoce. Sezon ten rozpoczynają dobrze znane nowalijki, takie jak sałata czy rzodkiewka. Mimo że obecnie prawie przez cały rok można cieszyć się świeżymi warzywami i owocami,  niektóre z nich smakują najlepiej, gdy pojawiają się na naszych stołach wiosną. Z pewnością takim warzywem jest rzodkiewka.

  • rzodkiewka właściwości

Rzodkiewka należy do bardzo zróżnicowanej rodziny Kapustowatych, do której zalicza się m.in. kapustę, brokuł czy rzeżuchę. Jadalny korzeń rzodkiewki występuje w wielu kształtach i kolorach. Najczęściej spotykana jest odmiana czerwona bądź różowa kulistego lub podłużnego korzenia. Jednak rzodkiewka występuje również w kolorze czarnym, białym, zielonym czy żółtym, różniąc się przy tym wielkością i kształtem korzenia oraz okresem zbioru.

Rzodkiewka była znana człowiekowi od czasów starożytnych. Istnieją podania przedstawiające uprawy rzodkiewki w starożytnych Chinach. W chińskiej kulturze pozostało przekonanie, że rzodkiewka, podobnie jak kapusta i tofu, to najbardziej wartościowe i dające zdrowie pożywienie. Stare chińskie przysłowie mówi, że jedząc ostrą rzodkiew i pijąc gorącą herbatę, gwarantujesz sobie długie lata życia w zdrowiu. Rzodkiewka była powszechnie uprawiana również na innych kontynentach. Starożytni Grecy i Rzymianie lubili podawać ją z miodem i octem. Od XVI w. różne odmiany rzodkiewki rozprzestrzeniły się w Europie i Amerykach. W Anglii rzodkiew stosowano zarówno do celów kulinarnych, jak i leczniczych. Głównie używano jej do leczenia kamieni nerkowych, problemów ze skórą lub zakażeń pasożytami.

witaminy rzodkiewka

Wszystkie odmiany rzodkiewki są bardzo dobrym źródłem witaminy C. Porcja 100g dostarcza jej aż 25% zalecanego dziennego spożycia. Witamina ta skutecznie pomaga odbudowywać tkanki, w tym te budujące naczynia krwionośne, a także utrzymuje mocne kości i zęby. Witamina C przyczynia się do poprawy odporności przeciw różnym infekcjom oraz przeciw destrukcyjnym wolnym rodnikom. Rzodkiewka to również dobre źródło kwasu foliowego, witamin B1, B2 i B6 oraz minerałów, takich jak magnez, miedź, wapń i żelazo. Rzodkiewka jest polecana szczególnie osobom cierpiącym na nadciśnienie ze względu na znaczne ilości potasu (233 mg/100 g), który skutecznie pomaga regulować ciśnienie.

Rzodkiewki są uznawane za warzywa moczopędne. Powodują oczyszczanie nerek i układu moczowego, co łagodzi stany zapalne i infekcje dróg moczowych. Częste spożywanie rzodkiewek może również pomóc w usuwaniu nadmiaru bilirubiny z organizmu. Bilirubina to barwnik żółciowy ssaków, który jest wynikiem rozpadu hemu hemoglobiny krwinek czerwonych. Nadmiar bilirubiny w organizmie objawia się jako zażółcenie skóry, błon śluzowych lub białka oka. Dzięki właściwościom rzodkiewki zostaje spowolniony rozpad erytrocytów. Przez to wątroba jest w stanie poradzić sobie z powstającymi produktami rozpadu krwinek czerwonych.

Różne odmiany rzodkiewki wykazują zróżnicowane zawartości określonych składników chemicznych. Niemniej każde z tych warzyw jest bogate w cenne fitoskładniki. Powszechnie występującymi grupami związków chemicznych w rzodkiewce są czynniki detoksyfikujące – indole oraz flawonoidy – zeaksantyna, luteina i beta-karoten. Flawonoidy są znane ze swych silnych właściwości przeciwutleniających. Dzięki temu mogą chronić komórki przed czynnikami stresowymi. Rzodkiewki zawierają również ważny przeciwutleniający związek – sulforafen. Wiele badań biochemicznych sugeruje, że ten izotiocyjanian wykazuje działanie hamujące i cytotoksyczne w rozwoju komórek raka m.in. prostaty, jelita grubego, piersi.

rzodkiewka zawartość

Choć najczęściej rzodkiewka spożywana jest na surowo, jako dodatek do sałatek, kanapek i twarożków, nie tylko jej korzeń nadaje się do jedzenia. Warto bliżej przyjrzeć się liściom rzodkiewki, które przeważnie kończą w koszu.  Podobnie jak korzeń, liście rzodkiewki są bardzo dobrym źródłem witaminy C, wapnia, fosforu i żelaza. Ponadto w porównaniu z innymi warzywami, liście rzodkiewki cieszą się kilkukrotnie wyższą zawartością tych składników, np. zawierają 2 razy więcej witaminy C niż sok z cytryny, a także więcej wapnia i żelaza niż szpinak. W medycynie ajuwerdyjskiej liście rzodkiewki w postaci świeżych soków, naparów lub jako składnik zup znajdują uznanie jako skuteczny lek przeciw żółtaczce oraz preparat na zatrucia. Liście rzodkiewki mają gorzko-ostry smak i można je podawać na surowo (w sałatkach) lub na ciepło (podobnie do szpinaku). Najlepiej spożywać liście młode, zielone, bez plam.

Rzodkiewka to bardzo popularne, niskokaloryczne warzywo. Świeży korzeń (porcja 100g) dostarcza jedynie 16kcal. Mimo to, jest to bardzo dobre źródło przeciwutleniaczy, elektrolitów, minerałów i witamin. Co więcej, nie tylko sam korzeń, ale i liście mogą dostarczyć koneserom warzywnych smaków wiele cennych składników. Dlatego warto korzystać z tego co może zaoferować nam ta wdzięczna nowalijka.

 

Źródła:

1. Beevi SS, Mangamoori LN, Gowda BB, Polyphenolics profile and antioxidant properties of Raphanus sativus L. Nat Prod Res. 2012;26(6):557-63

2. Beevi SS, Mangamoori LN, Subathra M, Edula JR. Hexane extract of Raphanus sativus L. roots inhibits cell proliferation and induces apoptosis in human cancer cells by modulating genes related to apoptotic pathway. Plant Foods Hum Nutr. 2010 Sep;65(3):200-9

3. Chung DH, Kim SH, Myung N, Cho KJ, Chang MJ. The antihypertensive effect of ethyl acetate extract of radish leaves in spontaneously hypertensive rats. Nutr Res Pract. 2012 Aug;6(4):308-14.

4. H.K. Bakhru. Foods that heal: The natural way to good health; Orient Paperback 2008

5. Kim WK, Kim JH, Jeong da H, Chun YH, Kim SH, Cho KJ, Chang MJ. Radish (Raphanus sativus L. leaf) ethanol extract inhibits protein and mRNA expression of ErbB(2) and ErbB(3) in MDA-MB-231 human breast cancer cells. Nutr Res Pract. 2011 Aug;5(4):288-93

6. N'jai AU, Kemp MQ, Metzger BT, Hanlon PR, Robbins M, Czuyprynski C, Barnes DM.  Spanish black radish (Raphanus sativus L. Var. niger) diet enhances clearance of DMBA and diminishes toxic effects on bone marrow progenitor cells. Nutr Cancer. 2012;64(7):1038-48

7. Tarwadi K, Agte V. Potential of commonly consumed green leafy vegetables for their antioxidant capacity and its linkage with the micronutrient profile. Int J Food Sci Nutr. 2003 Nov;54(6):417-25.

8. Xiao Z, Lester GE, Luo Y, Wang Q. Assessment of vitamin and carotenoid concentrations of emerging food products: edible microgreens. J Agric Food Chem. 2012 Aug 8;60(31):7644-51

autor:
Marta Hubisz
biotechnolog
absolwentka Uniwersytetu Gdańskiego

« Powrót do bazy wiedzy

O nas

akredytacja-kuratorium-oswiaty.jpg

Akademia Dietetyki jest wyspecjalizowaną placówką oświatową, której organem założycielskim jest Fundacja Rozwoju Kapitału Ludzkiego.

więcej...

Nasi wykładowcy

image_1.jpg

Agnieszka Guligowska

dyrektor merytoryczny

dietetyk-karolina-kazmierczak-siedlecka.jpg

Karolina Kaźmierczak- Siedlecka

                          Gdańsk

image_5.jpg

Paweł Janus

Kraków

image_20.jpg

Olga Mrawiec

Warszawa


Dla uczestników szkoleń

akademia-dietetyki-regulamin.jpg

Regulamin

Regulamin placówki oświatowej "Akademia Dietetyki" - Centrum Kształcenia Ustawicznego...

więcej...

absolwent-dietetyki.jpg

Co potrafią nasi absolwenci?

Absolwenci Akademii Dietetyki są profesjonalnie przygotowani do pracy w obszarze dietetyki...

więcej...

egzamin-dietetyk.jpg

Literatura obowiązkowa i uzupełniająca

czyli, co warto przeczytać, aby wiedziec więcej...

więcej...

kurs-dietetyki.jpg

Niezbędnik kursanta

czyli, co każdy uczestnik szkolenia wiedzieć powinien... 

więcej...


Wyróżnienia, podstawy prawne

kuratorium-oswiaty-w-lodzi.jpg

Akredytacja Kuratora Oświaty w Łodzi

Najwyższa jakość naszych szkoleń została potwierdzona przyznaniem akredytacji Kuratora Oświaty w Łodzi.

więcej...

Egzamin potwierdzający przygotowanie do zawodu

Kurs zaawansowany dietetyki kończy się egzaminem umożliwiającym potwierdzenie przygotowania do zawodu dietetyk.

więcej...

Zaświadczenia

Akademia Dietetyki jako placówka oświatowa, ma prawo wydawania zaświadczeń o ukończeniu danego szkolenia na drukach MEN.

więcej...

Opinie o Akademii Dietetyki 

opinia.jpg

Kurs dietetyki w Lublinie - opinie

"Program szkolenia był zgodny z moimi oczekiwaniami. Materiał przekazywany w sposób jasny i klarowny. Kurs podstawowy zachęcił do poszerzania swojej wiedzy na kursie zaawansowanym."

opinia.jpg

Kurs dietetyki w Gdańsku - opinie

"Organizowany przez Akademię Dietetyki kurs oceniam jak najbardziej pozytywnie. Jego forma w zadawalającym stopniu spełniła moje oczekiwania, ponieważ poza uzyskaniem wiedzy teoretycznej, nauczyłam się wielu praktycznych rzeczy."

opinia.jpg

Kurs dietetyki we Wrocławiu - opinie

"Wiedza oraz sposób przekazywania informacji był na najwyższym poziomie. Bardzo miła i sympatyczna atmosfera[...]"

opinia.jpg

Kurs dietetyki w Warszawie - opinie

Na szkolenie szłam "z przymusu zawodowego" a już po pierwszym spotkaniu wiedziałam, że to była bardzo dobra decyzja. Uważam, że każdy kto chce świadomie  żyć powinien takie szkolenie przejść.

więcej...

opinia.jpg

Kurs dietetyki w Katowicach - opinie

Jako uczestnicy kursu podstawowego oraz zaawansowanego z zakresu dietetyki realizowanego w Państwa Akademii, chcielibyśmy wyrazić swoją opinię na temat prowadzącej zajęcia...

więcej... 

opinia.jpg

Kursy z dietetyki dla seniorów w Łodzi - opinie

Opinie osób po 60 roku życia na temat kursów dla seniorów w Łodzi realizowanych w ramach projektu "Zdrowa dojrzałość: wolontariat kompetencji z zakresu dietetyki" prowadzonego w ramach Rządowego Programu na rzecz Aktywności Społecznej Osób Starszych (ASOS)

więcej...