Zielona herbata i ryzyko raka piersi

Herbata jest jednym z najczęściej wypijanych napojów na świecie. Niezależnie od rodzaju i wzajemnej zależności klasyfikacyjnej wyróżnia się herbaty: czarną, białą, zieloną oraz czerwoną. Napar z zielonej herbaty sporządzany jest wyłącznie z młodych liści, które nie uległy procesowi fermentacji czy oksydacji, oszczędzając przy tym polifenole – cenne antyoksydanty. Właśnie w przeciwutleniajacych właściwościach polifenoli obecnych w zielonej herbacie dopatruje się jednego z mechanizmu kancero-protekcyjnego [1]. 

Inne możliwe wyjaśnienia mówią o wpływie herbaty na apoptozę, czy hamowanie proliferacji komórek. Niestety badania populacyjne, z początku XXI w. w kontekście antynowotworowego działania herbaty nie zwracają spójnych wyników [2,3]. Amerykańska Agencka ds. Żywności i Leków (FDA), analizując chemoprotekcyjny wpływ napoju z zielonej herbaty na rozwój raka piersi wskazuje na jego możliwe działanie antynowotworowe. Chodź w oświadczeniu stwierdza, iż się z nim nie zgadza, argumentując swoją decyzję niedostatecznym materiałem naukowym i słabą siłą dowodów przemawiających za analizowaną hipotezą [4].

Od roku 2004 kiedy to opublikowano rekomendacje FDA, powstało kilka nowych badań odnoszących się do hipotez dotyczących spożycia herbaty w kontekście raka piersi. W dużym badaniu kliniczno-kontrolnym przeprowadzonym w Szanghaju w latach 1996-2005 badano ekspozycję na zieloną herbatę (regularność spożycia, stężenie naparu, przewlekłość spożycia, wiek pierwszej konsumpcji oraz dawkę napoju) wśród kobiet obciążonych rakiem piersi i bez tego obciążenia w wieku 25-70 lat. Do badania włączono odpowiednio 3474 pań chorych i 3454 zdrowych stanowiących grupę kontrolną. W wynikach czytamy, iż osoby regularnie spożywające herbatę miały 12% niższe ryzyko rozwinięcia raka piersi w porównaniu do pań niepijących. Dodatkowo u kobiet przed menopauzą zmniejszenie ryzyka wiązało się  z wyższym miesięcznym spożyciem herbaty oraz dłuższym okresem spożywania w wywiadzie [5].

W meta-analizie przeprowadzonej przez Qgunleye’a i in., autorzy przebadali istniejące prace epidemiologiczne wydane w latach 1998-2009 pod kątem związku pomiędzy spożyciem zielonej herbaty a zapadalnością i częstotliwością nawrotów nowotworów piersi. Z dziewięciu prac włączonych do analizy dwie tyczyły się nawrotów nowotworu, siedem zaś zapadalności.

Na bazie zgromadzonych danych stwierdzili, że zwiększone spożycie zielonej herbaty (powyżej 3 filiżanek na dzień) wiązało się ze zmniejszonym ryzykiem nawrotu choroby nowotworowej. W publikacjach dotyczących zapadalności bazujących na badaniach kliniczno-kontrolnych (odwołujących się do pamięci o spożyciu) istniała odwrotna zależność pomiędzy spożyciem zielonej herbaty a zapadalnością na nowotwory piersi, zaś w silniejszych badaniach kohortowych takie zależności nie zaobserwowano. Autorzy meta-analizy w podsumowaniu konkludują, iż zielona herbata może być skuteczna przy prewencji nawrotów nowotworu, zaś przy ich wystąpieniu w ogóle, zależność jest niejasna [6].

W najnowszym opracowaniu zbiorczym odnośnie chemoprotekcyjnego działania zielonej herbaty Wu i in. włączyli badania opublikowane do października 2012 roku. Na podstawie wyników stwierdzili brak istotnego wpływu spożycia napoju z zielonej herbaty na nowe przypadki występowania raka piersi (niezależnie, czy były to badania kohortowe, czy kliniczno kontrolne). Również związek pomiędzy dawką a incydentem choroby, choć okazał się być liniowy i odwrotnie proporcjonalny, nie osiągną istotności statycznej [7].

Podsumowując, z przytoczonych danych nie można jednoznacznie stwierdzić, iż zielona herbata ma istotne, silne, czy decydujące znaczenie w prewencji raka piersi. Na pewno jako zespół antyoksydantów napój ten może wykazać działanie pomocnicze i tak powinien być wykorzystywany. Zarówno w prewencji wtórnej jak i pierwotnej.

Piśmiennictwo

  1. Shankar S, Ganapathy S, Srivastava RK. Green tea polyphenols: biology and therapeutic implications in cancer. Front Biosci. 2007 Sep 1;12:4881-99.
  2. Y. Suzuki, Y. Tsubono, N. Nakaya, Y. Suzuki, Y. Koizumi, and I Tsuji. Green tea and the risk of breast cancer: pooled analysis of two prospective studies in Japan.Br J Cancer. Apr 5, 2004; 90(7): 1361–1363.
  3. Wu AH, Yu MC, Tseng CC, Hankin J, Pike M. Green tea and risk of breast cancer in Asian Americans. Int J Cancer. 2003;106:574–579.
  4. US FDA/CFSAN – Letter Responding to Health Claim Petition dated January 27, 2004: Green Tea and Reduced Risk of Cancer Health Claim (Docket number 2004Q-0083) (ang.). [dostęp 9 listopada 2014].
  5. Shrubsole MJ, Lu W, Chen Z, Shu XO, Zheng Y, Dai Q, Cai Q, Gu K, Ruan ZX, Gao YT, Zheng W. Drinking green tea modestly reduces breast cancer risk. J Nutr. 2009 Feb;139(2):310-6
  6. Ogunleye AA, Xue F, Michels KB. Green tea consumption and breast cancer risk or recurrence: a meta-analysis. Breast Cancer Res Treat. 2010 Jan;119(2):477-84.
  7. Wu Y, Zhang D, Kang S. Black tea, green tea and risk of breast cancer: an update. Springerplus. 2013 May 24;2(1):240.

autor:
mgr Paweł Janus
fizjoterapeuta, dietetyk
absolwent Akademii Wychowania Fizycznego w Krakowie
absolwent Collegium Medicum Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie

Zielona herbata i ryzyko raka piersi
4 (80%) 3 votes