Zalety i wady erytrolu – zastosowanie słodzika

Erytrol – błyszczący, biały, kryształowy proszek przypominający cukier stołowy. Zastosowanie? Niskokaloryczny słodzik nadający słodki smak produktom spożywczym, pozyskiwany na drodze fermentacji. Czym się różni od pozostałych słodzików np. stewii, ksylitolu, aspartamu? Naturalny, bezsmakowy nie wywołujący dolegliwości gastrycznych. 

Konsumenci coraz bardziej świadomi zagrożeń wynikających ze spożycia cukru starają się szukać w sklepach spożywczych nowych zdrowszych zamienników sacharozy. Na półkach sklepowych spotkać możemy już stewie i ksylitol charakteryzujące się często specyficznym, niekiedy nietolerowanym przez konsumentów smakiem. Natomiast popularne już od dłuższego czasu słodziki: aspartam, acesulfan czy sacharyna straciły zaufanie. Substancje te obarczone są podejrzeniem działań niepożądanych. Obecnie stale poszukuje się nowych alternatywnych zamienników substancji słodzących. Jednym z nowych i coraz częściej stosowanych jest niskokaloryczny erytrol.

Zalety erytrolu

Największą zaletą odróżniającą erytrol od pozostałych substancji słodzących jest to, że nie pozostawia on obcego posmaku zniechęcającego do jedzenia. Odczucia organoleptyczne są zbliżone do słodkiego pochodzącego z cukru. Ułatwia to adaptacje smakową konsumentów do nowego produktu. Erytrol często mieszany jest z innymi słodzikami (m.in. aspartamem, taumatyną) w celu maskowania ich  niepożądanych smaków i wzmocnienia stopnia słodkości.

Kolejną bardzo ważną zaletą erytrolu (którą powinien charakteryzować się każdy słodzik) jest odpowiedni stosunek właściwości organoleptycznych, względem wartości energetycznej. Słodzik ten w porównaniu do cukru kuchennego stanowi 60-70% odczuć słodkiego smaku, przy jednoczesnej niskiej kaloryczności tj. 5% całkowitej energii z sacharozy. Oznacza to, że herbata posłodzona 2 łyżeczkami cukru stołowego jest 13 razy bardziej kaloryczna, niż herbata posłodzona 3 łyżeczkami erytrolu, przy jednoczesnym takim samym uzyskanym efekcie słodkiego smaku. Wartość kcal zawartych w erytrolu jest na tyle niska, że słodzik ten został dodany przez większość krajów UE do grupy środków spożywczych bezkalorycznych. Długotrwałe stosowanie tej substancji słodzącej zamiast sacharozy może wspierać efekty stosowania diety odchudzającej. Należy pamiętać, iż każda obniżenie wartości kalorycznej diety podczas stosowania diety redukcyjnej daje lepszy rezultaty obniżenia masy ciała.

Erytrol w przeciwieństwie do znanego i popularnego słodzika ksylitolu nie wywołuje żadnych dolegliwości związanych z układem pokarmowym. Stosowany od niedawna ksylitol przyjmowany w nadużyciu mógł u niektórych konsumentów wywoływać problemy gastryczne (np. biegunkę i wzdęcia). Brak enzymów odpowiedzialnych za degradację erytrolu w organizmie sprawia, że około 80-90% tej substancji wydalana jest wraz z moczem bez udziału w tym procesie innych układów (w tym pokarmowego). Nieobecność słodzika w końcowym odcinku przewodu pokarmowego uniemożliwia wywołania niepożądanego efektu na jelita.

Inną nie do przecenienia zaletą erytrolu jest jego niski indeks glikemiczne, a raczej jego wartość zerowa. Oznacza to, że substancja ta nie wywołuje efektu wzrostu glukozy we krwi – zatem może być bez przeszkód stosowana przez diabetyków. Co to oznacza w praktyce? Chorzy na cukrzyce nie muszą stosować wysokich dawek insuliny, co poprawia ich efekty leczenia i komfort życia.

Warto jest również wspomnieć o wpływie erytrolu na stan jamy ustnej. Słodzik może hamować zachodzące w obrębie zębów i dziąseł bakteryjne procesy fermentacji cukrów prostych. Działanie słodzika wspiera profilaktykę jamy ustnej.

Należałoby również dodać, że erytrol uznany jest przez Światową Organizację Zdrowia (WHO) jako całkowicie bezpieczny dodatek do żywności. Substancja ta była przedmiotem wielu obszernych badań toksykologicznych i klinicznych. We wszystkich erytrol został pozytywnie oceniony jako dobrze tolerowany (nawet w wysokich dawkach). W żadnych z badań nie odnotowano tkankowych dowodów toksyczności (nie stwierdzono działania kancerogennego, teratogennego i mutagennego).

Wady erytrolu

Jak każde środki spożywcze, czy są nim produkty żywieniowe, suplementy diety, czy też dodatki do żywności – każdy, posiada wady. Erytrol mimo, iż jest bezpieczny i w 100% naturalny, przyjmowany z dietą w wysokich dawkach może doprowadzić do pewnych zaburzeń w funkcjonowaniu systemu głodu i sytości w naszym organizmie. W jaki sposób? Podczas przyjmowania węglowodanów z pożywienia, czy to cukrów prostych czy złożonych – w naszym organizmie dochodzi do wzrostów glukozy we krwi – informuje to nasz mózg o przyjęciu pokarmu, tym samym dochodzi do pobudzenia ośrodka sytości i hamowania głodu. Stosując erytrol stale jako substytut sacharozy, nasz organizm może mieć problem z pozbyciem się odczucia głodu, w rezultacie może to doprowadzić do chęci dalszego jedzenia i a z czasem podjadania.

Niemal wszystkie słodziki charakteryzują się wyższą ceną w porównaniu do cukru stołowego – również i w tym przypadku erytrol jest droższy od sacharozy. Średnia cena rynkowa erytrolu zawiera się w granicach 20-40zł za 1kg substancji słodzącej.Oznacza to, że słodzik ten jest 8 razy droższy niż tradycyjny cukier.

Niestety inną dość często wadą słodzików jest ich dostępność na rynku spożywczym. Klienci erytrol znaleźć mogą przede wszystkim na pułkach sklepów spożywczych w działach ze zdrową żywnością. Największą popularnością na rynku wśród sklepów i marketów spożywczych cieszą się inne już znane konsumentom słodziki – w szczególności: aspartam, stewia, od niedawna ksylitol. W celu nabycia erytrolu warto jest skorzystać z sklepu internetowego, tam przedstawiona jest cała paleta produktów w zróżnicowanej cenie.

Erytrol – zastosowanie

Biały drobno-kryształkowy słodki proszek erytrol posiada niemal podobny profil smakowy jak nasz kuchenny cukier. Szacuje się, że działanie organoleptyczne słodzika w przeliczeniu na masę stanowi 60 do 70% uczucia słodkiego smaku sacharozy. Jak się ma to w praktyce? Dla uzyskania słodkości wynikającej ze spożycia jednej łyżeczki stołowej cukru (4-5g) konieczne jest spożycie półtora łyżeczki tj. 7-7,5g erytrolu. Tak więc by uzyskać ulubiony stopień słodkości herbaty/kawy zamiast 2 łyżeczek cukru należałoby wsypać 3 łyżeczki słodzika.
W 2008 roku erytrol został dopuszczony do obrotu przemysłowego, jako dodatek do żywności, oznaczony jako E968. W Polsce można go spotkać najczęściej w roli środka słodzącego w takich produktach jak: gumy do żucia, lody, galaretki, dżemy i wyroby cukiernicze. W niektórych produktach erytrol znajduje zastosowanie również jako wzmacniacz aromatu i dodatek zapobiegający zmianom smaku.
Słodzik znajduje zastosowanie również w przemyśle farmaceutycznym, chemicznym i kosmetycznym. W produkcji leków erytrol stosowany jest w tworzeniu osłonek cukrowych na tabletki, w produkcji chemicznej wykorzystuje się go do przygotowywania tworzyw sztucznych, w kosmetologii używany jest do produkcji kremów na skórę.

Piśmiennictwo
1. Pregiel B., Wrzyszcz-Kowalczyk A, Piesiak-Pańczyszyn (2010) Aktualne poglądy na temat substytutów cukru. Poradnik Stomatologiczny;
2. Gossens J., Gonz M. (1996) Nutritional properties and application of erythritol a unique combination? Ed. Grenby T.H. Advences in sweeteners, Blackie Academic & Professional;
3. Bernt W.O., Borzelleca J.F. (1996) Erythritol: A Review of Biological and Toxicological Studies. Regulatory Toxicology ana Pharmacology

autor
mgr dietetyki Jakub Bukowski
absolwent Uniwersytetu Medycznego w Łodzi

Zalety i wady erytrolu – zastosowanie słodzika
4.3 (86.86%) 35 votes