Spożycie orzechów zmniejsza umieralność

Żywieniowcy polscy wyróżniają dwanaście grup produktów, wymieniając kolejno: produkty zbożowe, mleko i jego przetwory, mięso i ryby, jaja, masło i śmietana, inne tłuszcze, ziemniaki, warzywa i owoce bogate w witaminę C, warzywa bogate w ß-karoten, pozostałe warzywa i owoce, strączki i słodycze. Orzechy zaliczyć należy do grupy dziesiątej innych warzyw i owoców bogatych w błonnik. 

Z definicji orzech, w odniesieniu do sztuki kulinarnej, jest nasionem lub owocem, którego jadalne jądro jest zamknięte w twardej bądź kruchej skorupie. Na rynku dostępne w sprzedaży są różne odmiany orzechów. Do popularniejszych zaliczymy orzechy włoskie, laskowe, czy pistacje. Nie mniej jednak, w powszechnej dystrybucji można dostać jeszcze migdały, orzeszki ziemne, piniowe, nerkowce, orzechy brazylijski, czy makadamia.

Orzechy ze względów odżywczych, spożywane są głównie z uwagi na wysoką zawartość białka i cennych nienasyconych kwasów tłuszczowych.Biochemicy oprócz wspomnianych makroskładników, zidentyfikowali w orzechach inne cenne związki, choćby z grupy antyoksydantów  fenolowych (przeciwutleniaczy), czy fitosteroli (substancje mogące obniżać ciśnienie tętnicze krwi) . Nie brak w orzechach też witamin (kwasy foliowego, niacyny i wit. E) oraz minerałów (potasu, wapnia i magnezu) [1].

Obserwuje się odwrotne zależności pomiędzy spożyciem orzechów a przebiegiem wielu chorób metabolicznych. W szczególności nadciśnienia tętniczego, cukrzycy typu drugiego, chorób serca.  Jednak nie wiele jest doniesień o wpływie spożycia tego cennego surowca na całkowitą ilość zgonów, czy tą dedykowaną poszczególnym chorobą.
Na podstawie bardzo dużego badania populacyjnego [2] obejmującego 115 tysięcy osób w okresie obserwacji 30 lat przedstawiono konkretne dowody na związek pomiędzy umieralnością a spożyciem orzechów. Na podstawie danych o przyczynach około 30 tysięcy zgonów, ustalono, że spożywanie 7 i więcej porcji orzechów tygodniowo wiązało się z 20 procentowym zmniejszeniem śmiertelności (iloraz zgonów z powodu danej choroby oraz liczy osób na nią chorujących). Ponadto zaobserwowano odwrotną zależność pomiędzy spożywaniem orzechów a zapadalnością na choroby serca, nowotwory, czy dolegliwości układu oddechowego.

Sylwetka standardowego zjadacza orzechów, w porównaniu do osoby od nich stroniącej, zarysowana na podstawie danych z badania, da się opisać następująco. Fan orzechów to osoba szczuplejsza, częściej mniej paląca, bardziej aktywna ruchowo, spożywająca więcej alkoholu, warzyw i owoców.

Nadinterpretując powyższe dane, można dojść do wniosku, że wystarczy każdego dnia, do diety zachodniej, dorzucić garść orzechów włoskich, by wydłużyć nasze życie. Rozstrzygnąć, czy będzie to wniosek błędny, trudno jest na podstawie powyższych informacji. Jednak, zdrowy rozsądek podpowiada, że z dużym prawdopodobieństwem spotkają nas konsekwencje złego stylu życia, niezależnie od spożywanych w tygodniu porcji orzechów.

Badania populacyjne obarczone są zawsze największym błędem, gdyż w większości przypadków polegają na wiązaniu ze sobą faktów, niż na ich rzeczywistej weryfikacji. Dlatego należy do ich wyników podchodzić z rezerwą.

Nie mniej jednak, wiedza płynąca z powyższego doniesienia, może być użyteczna w codziennej praktyce lekarzy i dietetyków. Specjaliści mogą polecać swoim pacjentów regularne spożywanie orzechów jako sposób zmniejszający ryzyko śmierci. Wiadomo, że spożycie produktów z grupy X nie naprawi naszych błędów dietetycznych z przeszłości. Może, jednak stać się łatwym, pierwszym krokiem, w stronę zdrowych nawyków.

Piśmiennictwo
1. Gonzalez CA, Salas-Salvado J. The potential of nuts in the prevention of cancer. Br J Nutr 2006;96:Suppl 2:S87-S94[Erratum, Br J Nutr 2008;99:447-8.]
2. Y. Bao Association of nut consumption with total and cause-specific mortality N Engl J Med Vol. 369; 2013

autor:
mgr Paweł Janus
magister fizjoterapii, dietetyk
absolwent Akademii Wychowania Fizycznego w Krakowie
absolwent Collegium Medicum Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie

Spożycie orzechów zmniejsza umieralność
5 (100%) 1 vote