ProAna – niebezpieczeństwo w sieci

ProAna to złożenie dwóch słów: pro (ang. professional – profesjonalny lub promotion – promocja lub pro – być za) i ana – skrót od anorexia. ProAna określa wszelkie przejawy propagowania i popierania anoreksji. Jest to postawa, która mówi, że anoreksja nie jest chorobą ani zaburzeniem odżywiania, a jedynie świadomym wyborem, stylem życia. Jak zaobserwowano, Internet jest kluczowym czynnikiem, który spopularyzował ten ruch głównie wśród młodych dziewcząt i kobiet na całym świecie

Pierwsza fala zainteresowania tematyką ProAna nastąpiła w późnych latach 90. XXw. wraz z popularyzacją darmowych portali umożliwiających zakładanie własnych stron internetowych. Natomiast druga fala zainteresowania przewija się na naszych oczach, za sprawą rozkwitu serwisów społecznościowych i blogerskich.

Obecnie oprócz prywatnych blogów opisujących zmagania kolejnych osób z chorobliwym odchudzaniem, w sieci można znaleźć wiele stron, które pretendują do miana grup wsparcia dla ludzi borykających się z tą przypadłością. Najczęściej są to fora internetowe lub oddzielne grupy na portalach społecznościowych, na których ludzie z całego świata mogą wymieniać się doświadczeniami. W zamierzeniu twórców większości tego typu stron, mają to być miejsca dające poczucie wspólnoty osobom walczącym z chorobą. Rzeczywistość okazuje się zgoła inna.

Specjaliści leczący anoreksję zaobserwowali, że pacjenci podczas swoistych terapii odwykowych bardzo często gromadzą się między sobą w pewne grupy, głównie dla uzyskania emocjonalnego wsparcia i uzasadnienia swojego postępowania. Kluczowe staje się tu poczucie wspólnoty i wzajemnego przeżywania ważnych momentów w życiu. Z tego względu osoby z anoreksją mogą zbiorczo normalizować swój stan i nie uważać go za chorobę, a za spektakularne dokonanie ich samo-dyscypliny i niezbędną część ich tożsamości. Strony internetowe stały się dla nich wirtualnymi grupami zagrzewającymi nie do walki z chorobą, a do wytrzymania w postanowieniu schudnięcia.

Motylki, bo tak nazywają siebie zwolenniczki  ProAna, wymieniają się coraz to nowymi pomysłami na drastyczne diety lub społecznie dopuszczalne wymówki na nie przyjmowanie jedzenia (np. twierdzenie, że jest się weganką). Jako motywatorów używają często spisywanych zbiorów zasad, w których królują takie sformułowania jak „Zero to mój wymarzony rozmiar” lub „Bycie chudą jest ważniejsze od bycia zdrową”. Bardzo często dodają do tego thinspiracje (ang. thin – chudy, inspiration – inspiracja), czyli fotografie przedstawiające wychudzone modelki lub inne kobiety ze świata show biznesu reprezentujące najmniejsze możliwe rozmiary. Takie obrazki mają być wizualizacjami tego jak motylki będą wyglądać np. po wytrzymaniu kolejnej głodówki. Bardzo często w ramach „solidarności” dziewczyny te podejmują wspólne wyzwania chudnięcia lub głodowania, co paradoksalnie staje się bardziej motywujące. Później następuje ujawnienie nowej wagi, zmniejszonych rozmiarów ciała i przedstawienie reżimu całodniowego, w celu zabiegania o akceptację i afirmację. Chociaż tak naprawdę nie ma ostatecznie idealnej wagi (bo zawsze można jeszcze schudnąć), zwolenniczki tego ruchu twierdzą, że właśnie działanie gloryfikujące anoreksję jest gwarancją na osiągnięcie szczęścia.

Każda utrata wagi jest wprowadzaniem pewnych zmian w organizmie. W przypadku drastycznego odchudzania, skutki dla stanu zdrowia mogą być znaczące. Mimo, że niektóre strony w pewien sposób informują  o możliwości utraty zdrowia w wyniku drastycznego odchudzania, jednocześnie namawiają do głodowania, podając szereg argumentów popierających to działanie. Utrata masy ciała może być uznana za niewątpliwy atut, jedynie gdy nie prowadzi do osłabienia organizmu. Drastycznie chudnięcie znacząco osłabia układ odpornościowy i zdolność tkanek ciała do regeneracji. Dodatkowo, zmniejszone dostarczanie składników odżywczych, osłabia mięśnie zarówno szkieletowe jak i gładkie, obecne w narządach wewnętrznych. Najszybszym efektem drastycznych głodówek jest zachwianie równowagi hormonalnej, która u kobiet objawia się zahamowaniem menstruacji, a często też zaburzeniami  termoregulacji. Tak rozregulowane procesy fizjologiczne uniemożliwiają prawidłowe funkcjonowanie, co bardzo często prowadzi do wielu zaburzeń psychicznych.

Dopóki w mediach będzie królował wizerunek ekstremalnie szczupłych kobiet, ten kanon będzie przyświecał kolejnym pokoleniom nastolatek, które będą ustalały sobie nierealne cele, zagrażające ich zdrowiu i życiu. Edukacja w kwestii prawidłowego żywienia i utrzymywania zdrowej masy ciała powinna mieć kluczowe znaczenie w zapobieganiu rozprzestrzeniania  się zaburzeń żywieniowych w kolejnych pokoleniach.

Piśmiennictwo

  1. „Eating Disorders” University of Maryland Medical Center http://umm.edu/health/medical/reports/articles/eating-disorders
  2. A.Williams Before Spring Break, the Anorexic Challenge, The NY Times, 02.04.2006
  3. B.Rothmann Morris „A Disturbing Growth Industry: Web Sites That Espouse Anorexia”, The NY Times, 23.07.2002
  4. J.Brown „The Winner Dies” SALON,23.07.2001
  5. K.Springer” Health: Sites Walk A Thin Line”, Newsweek, 18.12.2006
  6. L. Regan „Shade Weborexics: The Ethical Issues Surrounding. Pro-Ana Websites”, Concordia University, Proceedings of the Fifth International Conference on Computer Ethics – Philosophical Enquiry, June 25-27, 2003: 107-116
  7. M.Udovitch  „A Secret Society of the Starving”, The NY Times, 08.09.2002
  8. S. Rainey „Secretly Starving”, The Telegraph, 2013
  9. T. Peng „Pro-Anorexia Groups Spread to Facebook”, Newsweek 23.11.2008
  10. www.canada.com „Proposed French law targets promotion of extreme human thinness”, 15.04.2008

autor:
Marta Hubisz
biotechnolog
absolwentka Uniwersytetu Gdańskiego

ProAna – niebezpieczeństwo w sieci
4.5 (90%) 2 votes