O kawie – pozytywnie

Kawa jest napojem powszechnie odradzanym ze względów zdrowotnych. Spożywanie jej w dużych ilościach bywa traktowane jako nałóg i złe przyzwyczajenie, nie podaje się jej dzieciom i krzywym okiem patrzy na picie małej czarnej przez młodzież. Niewątpliwie niesie ona za sobą pewne zagrożenia, warto jednak pamiętać, że ma również pozytywne właściwości.

Prawdą jest, że kawa zawiera kofeinę będącą związkiem psychoaktywnym stymulującym układ nerwowy. Substancja ta jest ceniona ze względu na to, że usuwa uczucie zmęczenia, poprawia nastrój i zdolność koncentracji.

Zwykle uważa się, że kofeina podnosi ciśnienie krwi i przez to szkodzi sercu. Tymczasem taki efekt obserwuje się jedynie u osób, które piją kawę sporadycznie. Przyzwyczajeni do kofeiny „kawosze” nabywają swego rodzaju odporności i nie dochodzi u nich do wzrostu ciśnienia po wypiciu codziennej porcji tego napoju. Nie udowodniono również wpływu picia dużych ilości kawy na rozwój nadciśnienia tętniczego. Do wad kofeiny należy zaliczyć negatywny wpływ na gęstość mineralną kości i zwiększanie kurczliwość jelita cienkiego (a tym samym nasilanie dolegliwości m.in. w zespole jelita drażliwego). Zbyt wysokie spożycie kofeiny może powodować drżenie rąk, nadpobudliwość czy bezsenność. Na kawę uważać muszą osoby cierpiące na chorobę wrzodową, gdyż zawiera ona substancje drażniące błonę śluzową przewodu pokarmowego i pobudzające wydzielanie soku żołądkowego.

Ciekawą zależność zaobserwowano w czasie badania wpływu picia kawy na stężenie lipidów we krwi. Otóż jedynie kawa zaparzana po turecku lub gotowana podnosi poziom cholesterolu i jest wykluczana w diecie niskocholesterolowej. Takiego działania nie wykazuje natomiast kawa parzona w ekspresie ani rozpuszczalna.

Napar kawy jest praktycznie bezkaloryczny, oczywiście jeśli spożywamy go bez dodatków takich jak cukier, mleko czy śmietanka. Przy diecie redukcyjnej kawa jest więc lepszym wyborem aniżeli napoje energetyzujące, które zawierają duże ilości cukrów i innych środków słodzących. Dodatkowo kofeina zawarta w kawie przyspiesza metabolizm i perystaltykę przewodu pokarmowego. Działanie odchudzające regularnego picia kawy nie zostało jednak jednoznacznie potwierdzone.

Kawa jest bogatym źródłem antyoksydantów i innych związków bioaktywnych. Bazując na obejmującym ponad 400 tysięcy ochotników amerykańskim badaniu NIH–AARP Diet and Health Study przeanalizowano wpływ picia kawy na ryzyko zgonu. Po uwzględnieniu czynników mogących zafałszować wynik (takich jak np. częstsze palenie tytoniu wśród kawoszy) okazało się, że picie kawy znacząco zmniejsza ryzyko śmierci z jakiejkolwiek przyczyny.

Picie dużych ilości kawy może być ryzykowne. Jednak osoby ceniące smak i aromat tego napoju i lubiące zaczynać dzień od porannej małej czarnej, nie muszą rezygnować z tej przyjemności, gdyż oprócz dobrze znanych wad, kawa posiada również wiele zalet.

Piśmiennictwo
1. Gawęcki J (red.), Żywienie człowieka. Podstawy nauki o żywieniu, wyd. PWN, Warszawa 2010.
2.  Jarosz M (red.), Praktyczny podręcznik dietetyki, wyd. Instytut Żywności i Żywienia, Warszawa 2010.
3.  Freedman ND, Park Y, Abnet CC, Hollenbeck AR et al., Association of Coffee Drinking with Total and Cause-Specific Mortality, N Engl J Med. 2012, 366, 1891-1904.

autor:
Agata Jagielska
dietetyk
absolwentka Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego

O kawie – pozytywnie
5 (100%) 2 votes