Nutrigenetyka – wiemy coraz więcej!

Nutrigenetyka to nauka zajmująca się się analizą odmienności genetycznych, które przekładają się na różnice w reakcji na dane składniki pożywienia. Nauka ta, opiera się na wiedzy dotyczącej zmian w genach oraz zmian metabolizmu człowieka pod wpływem dostarczanych substancji odżywczych. Nutrigenetyka jest więc nauką opartą w dużej mierze na farmakologii, genetyce, biochemii i biologii molekularnej. W konsekwencji, wraz z nutrigenomiką koncentruje się na badaniu interakcji pomiędzy żywnością a genomem ludzkim.

Podstawowym zadaniem, którym zajmuje się nutrigentyka jest identyfikacja zmienności pojedynczych nukleotydów (to jednostki, które budują nasze DNA). Mogą one występować w wielu różnych konfiguracjach, i które determinują odmienną odpowiedź metaboliczną na bioaktywne składniki diety. Zmienność ta jest efektem wystawienia na różnorodne warunki środowiskowe doświadczenia przewlekłego stresu, jak również zależy od sposobu żywienia i treningu sportowego.

Bioaktywne składniki diety to molekuły w żywności, które mają zdolność wpływania na ekspresję genów. Takimi składnikami są witaminy i minerały, mikro- i mikropierwiastki oraz kwasy tłuszczowe.

Spośród mikro- i makroelementów, które mają zdolność pozytywnego wpływania na genom ludzki wymienia się magnez (udział w naprawie i replikacji DNA), wapń (hamuje pęknięcia chromosomów), oraz szereg antyoksydantów roślinnych: genisteinę z soi, sulforafan z brokułów, kurkuminę (składnik curry), resweratrol z czerwonych winogron i kwas elagowy z owoców jagodowych. Związków tych nie powinno zabraknąć w naszej codziennej diecie.

Witaminy przeciwutleniające- A, C i E chronią DNA przed uszkodzeniem przez wolne rodniki tlenowe. Witamina B12 i kwas foliowy stanowią źródło ochrony przed nowotworami.

Kwasy tłuszczowe budują błony komórkowe i biorą udział w gospodarce energetycznej organizmu. Szczególne działanie wykazują wielonienasycone kwasy tłuszczowe, które mają zdolność regulowania wielu pro


cesów metabolicznych.
 Kwasy tłuszczowe z rodziny Omega 3 obniżają poziom trójglicerydów oraz podnoszą poziom  dobrego cholesterolu HDL. Co więcej, hamują wzrost komórek nowotworowych.

Badania na zwierzętach i liczne obserwacje naukowe ukazały wysoką zależność między odżywianiem matki w trakcie trwania ciąży a późniejszej kondycji  potomstwa. Coraz więcej badań wykazuje, że wiele chronicznych chorób, które ujawniają się w dorosłości wieku, wywołane jest nieodpowiednim żywieniem matki w trakcie ciąży. Dotyczy to skłonności do występowania otyłości, nadwagi, cukrzycy czy trądziku młodzieńczego. 

Osobnicze predyspozycje mają ogromny wpływ na odpowiedź organizmu na składniki pokarmowe. Być może sprawdzanie naszego genomu może w niedługim czasie stanie się standardem postępowania  w leczeniu i profilaktyce wielu chorób.

Piśmiennictwo

  1. Koziołkiewicz M. Koncepcje nutrigenomiki. Biotechnologia 2009; 4 (87) 9-34.
  2. Pieszka M., Pietras M. P. Nowe kierunki w badaniach żywieniowych – nutrigenomika. Rocz. Nauk. Zoot.2010;  37, 2, 83–103
  3. Roche H.M. Nutrigenomics – new approaches for human nutrition research. Journal of the Science of Food and Agriculture, 2006; 86:1156-1163.
  4. I Międzynarodowa Konferencja: Nutrigenomika i nutrigenetyka w żywieniu ludzi aktywnych, Katowice 2014- materiały konferencyjne.

autor:
mgr Laura Piejko
fizjoterapeuta, kosmetolog
absolwentka Akademii Wychowania Fizycznego im. Jerzego Kukuczki w Katowicach

Nutrigenetyka – wiemy coraz więcej!
5 (100%) 1 vote