Naringina – tajemnica grejpfruta

Jednym z powodów, dla których zdecydowanie lepiej jest spożywać świeże warzywa i owoce zamiast przyjmować witaminy w postaci suplementów jest fakt, iż nie poznaliśmy jeszcze do końca działania wszystkich substancji występujących w pokarmach. Nie wiemy, czy związki te nie oddziałują ze sobą w jakiś skomplikowany sposób, którego nie odtworzono dotychczas w tabletce. Jednym z takich skarbów świata roślin jest naringina, występująca w owocach cytrusowych – przede wszystkim w grejpfrucie.

Naringina to glikozyd flawonoidowy, który w organizmie zostaje przekształcony do flawonoidu – naringeniny (odłączana jest część cukrowa). Substancja ta odpowiada za charakterystyczny, gorzkawy smak grejpfruta. Zarówno naringina, jak i naringenina mają silne właściwości antyoksydacyjne. Występujące w żywności flawonoidy, z uwagi na ich silne właściwości antyoksydacyjne i przeciwzapalne, mogą być pomocne w profilaktyce i zwalczaniu takich zaburzeń jak otyłość, hiperlipidemia, nadciśnienie tętnicze, miażdżyca czy cukrzyca.

Naringina sprzyja utrzymaniu właściwego poziomu adiponektyny, hormonu zwiększającego wrażliwość na insulinę, którego niedobór często obserwuje się u osób otyłych. Wykazuje właściwości hipoglikemizujące, może zatem pomagać w utrzymaniu prawidłowego stężenia glukozy u chorych na cukrzycę. Faktem jest, że grejpfruty, zwłaszcza zielone, od lat były polecane w podręcznikach dietetyki jako jeden z najlepszych owoców w dietach dla diabetyków (oczywiście w ramach dozwolonej ilości produktów z tej grupy). Inną korzystną cechą naringiny są jej właściwości kardioprotekcyjne i zdolność obniżania stężenia cholesterolu całkowitego i frakcji LDL w surowicy krwi. Badana jest także rola naringiny we wspomaganiu pracy wątroby – przypuszcza się, że może usprawniać procesy detoksykacji, zmniejszać niepożądaną peroksydację lipidów, a także sprzyjać zgodnej z potrzebami produkcji albumin.

Dobrze znaną właściwością flawonoidów jest ich działanie przeciwzapalne i antyoksydacyjne. Odgrywa ono kluczową rolę w zapobieganiu miażdżycy w jej początkowym stadium, gdy następuje uszkodzenie śródbłonka naczyń krwionośnych (m.in. przez stres oksydacyjny) i gromadzenie się w nim lipoprotein oraz fagocytujących je komórek. Flawonoidy z cytrusów, w tym naringina, utrudniają utlenianie lipoprotein o małej gęstości (LDL) oraz redukują powstawanie pasm tłuszczowych, będących zaczątkiem blaszki miażdżycowej.

Grejpfruty i wyciskany z nich sok to jednak również niemałe niebezpieczeństwo dla osób zażywających leki. Wykazano, że niektóre substancje zawarte w soku z grejpfruta wchodzą w interakcje z niektórymi lekami, np. z przeciwalergiczną feksofenadyną, zmniejszając jej biodostępność. Udowodniona jest również interakcja składników soku grejpfrutowego ze statynami stosowanymi w zaburzeniach lipidowych oraz z blokerami kanału wapniowego zażywanymi przez pacjentów cierpiących na choroby układu sercowo-naczyniowego. Flawonoidy i furanokumaryny soku grejpfrutowego i grejpfruta (m.in. naringenina) blokują grupę enzymów układu cytochromu P450, która jest odpowiedzialna za metabolizm wielu leków. W wyniku interakcji następuje obniżenie metabolizmu leku, wzrost jego stężenia we krwi, a w konsekwencji nasilenie działań niepożądanych. 

Choć wyniki eksperymentów nad korzystnym działaniem naringiny i podobnych do niej związków są obiecujące, to warto pamiętać, że wciąż brakuje jednoznacznych danych naukowych potwierdzających lecznicze działanie flawonoidów i ich pochodnych. Naringenina w bazie DrugBank ma status „experimental”, nie została więc jeszcze zatwierdzona jako produkt leczniczy przez FDA (amerykańską Agencję Żywności i Leków). Już dziś można za to polecać codzienne spożywanie świeżych warzyw i owoców, w tym oczywiście cytrusów, jako element profilaktyki chorób cywilizacyjnych.

Piśmiennictwo
1. Alam MA, Subhan N, Rahman MM, Uddin SJ, Effect of Citrus Flavonoids, Naringin and Naringenin, on Metabolic Syndrome and Their Mechanisms of Action, Adv Nutr, July 2014 vol. 5: 404-417.
2. Ciborowska H, Rudnicka A, Dietetyka. Żywienie zdrowego i chorego człowieka, wyd. PZWL, Warszawa 2007.
3. Jarosz M (red.), Praktyczny podręcznik dietetyki, wyd. Instytut Żywności i Żywienia, Warszawa 2010.
4. Naringenin, DrugBank [World Wide Web], Canada, [cited: 2014 Nov 12]. Available from: http://www.drugbank.ca/drugs/DB03467

autor:
Agata Jagielska
dietetyk
absolwentka Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego

Naringina – tajemnica grejpfruta
3.7 (73.33%) 6 votes