Jak żywione są dzieci w Polsce?

Mimo iż w dzisiejszych czasach dostęp do żywności jest niemal nieograniczony, wciąż mimowolnie cenimy produkty, które są najdroższe i najtrudniej dostępne. Jeszcze niedawno takim towarem było mięso. Rodzice często przykładają dużą wagę do tego, aby w diecie dla dzieci była wystarczającą ilość energii i białka, zapominając o warzywach i owocach. Taki model postępowania potwierdza badanie przeprowadzone w latach 2010-2011, oceniające zasady żywienia dzieci w Polsce w wieku 12.-36. miesięcy.

W badaniu wzięło udział 400 losowo wybranych dzieci. Mniej niż połowa z nich miała prawidłową masę ciała, 27,5% ważyło zbyt dużo, a 27,0% – zbyt mało. Już te liczby mogą wskazywać na wadliwy sposób żywienia dużego odsetka polskich dzieci.

Dieta dla dzieci zawiera zbyt mało pieczywa, zwłaszcza pełnoziarnistego, warzyw, mleka i jego przetworów. Odnotowano za to za wysoką podaż mięsa i wędlin, co znalazło odzwierciedlenie w zbyt dużym procentowym udziale białka w dostarczanej energii. Zwraca uwagę fakt, ze było to głównie białko zwierzęce, które z jednej strony jest pełnowartościowe i łatwo strawne, ale z drugiej strony wnosi duże ilości nasyconych kwasów tłuszczowych, wywierających niekorzystny wpływ na układ sercowo-naczyniowy. Nadmiar jakiegokolwiek białka jest szkodliwy dla organizmu, powoduje przeciążenie nerek i wątroby. Jeśli odsetek energii z białka przekracza poziom optymalny dla syntezy białek ustrojowych, zostaje ono wykorzystane do celów energetycznych lub zmagazynowane w tkance tłuszczowej. Nie mniej istotny jest fakt, że nadmierne spożycie białka, zwłaszcza zwierzęcego, jest nieuzasadnione ekonomicznie.

Zwraca uwagę częste przekraczanie maksymalnego dopuszczalnego spożycia sacharozy przez dzieci. Zasady żywienia dzieci mówią, że nie powinno ono być większe niż 10% wartości energetycznej diety, podczas gdy średnie spożycie wśród badanych dzieci wynosiło 14,3%. Sacharoza diecie dla dzieci pochodzi ze słodyczy, ale również z soków, słodkich serków, dosładzanych napojów. Tak wysokie spożycie białka i sacharozy może być istotnym czynnikiem ryzyka rozwoju otyłości wśród dzieci.

Zapotrzebowanie na witaminy i składniki mineralne było w większości realizowane wręcz z nadwyżką. Obawy budzi nadmierna podaż sodu i fosforu w diecie dla dzieci, która może grozić rozwojem nadciśnienia tętniczego w przyszłości i nieprawidłowym uwapnieniem kośćca. Nawyki żywieniowe kształtują się już od najmłodszych lat, więc dziecko przyzwyczajone do słonego i słodkiego smaku prawdopodobnie zachowa takie upodobania w przyszłości. Wyniki dotyczące witamin wskazują na bezzasadność stosowania suplementacji u zdrowych dzieci (z wyjątkiem ewentualnie witaminy D), a także podają w wątpliwość sens wzbogacania w komplet witamin produktów spożywczych przeznaczonych dla tej grupy wiekowej. Dieta dla dzieci badanych była uboga w potas i wapń, co wynika wprost ze wspomnianego wcześniej niedostatecznego spożycia warzyw oraz mleka i jego przetworów.

Chociaż świadomość społeczeństwa na temat zasad żywienia dzieci nieustannie wzrasta, to konieczna jest dbałość o właściwą edukację żywieniową przyszłych rodziców. Wprowadzenie odpowiednich zasad żywienia dzieci od samego początku ich życia ułatwia nabranie przez nie prozdrowotnych nawyków żywieniowych, które z pewnością zaprocentują w przyszłości.

Piśmiennictwo:
1. Gawęcki J (red.), Żywienie człowieka. Podstawy nauki o żywieniu, wyd. PWN, Warszawa 2010.
2.  Weker H, Barańska M, Mazur J, Socha P, Kompleksowa ocena sposobu żywienia dzieci w wieku 13-36 miesięcy w Polsce. Warszawa 2011. [cytowany 7 grudnia 2014] Dostęp z: http://fundacjanutricia.pl/badania-naukowe/zywienie-dzieci-w-wieku-13-36-miesiecy/

autor:
Agata Jagielska
dietetyk
absolwentka Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego

Jak żywione są dzieci w Polsce?
5 (100%) 2 votes