akademia dietetyki

Wzbogacanie żywności - trend żywieniowy


Powszechne są reklamy cukierków czy lizaków wzbogacanych w witaminy, jodowanej wody mineralnej i serków z wapniem. Czy rzeczywiście takie produkty są potrzebne? Czy są one faktycznie lepsze od tradycyjnej żywności?

  • wzbogacanie żywności - sztuka

Wzbogacanie (inaczej fortyfikacja) żywności polega na dodawaniu do środka spożywczego jednego bądź kilku składników odżywczych, bez względu na to, czy normalnie występują one w tym środku czy nie, w celu zapobiegania i korygowania niedoborów jednego lub więcej składników odżywczych w całych populacjach lub określonych grupach ludności. Inne cele wzbogacania to wyrównanie strat spowodowanych przetwarzaniem i zwiększenie atrakcyjności produktu dla konsumenta.

wzbogacanie margaryny

Wyróżniamy wzbogacanie obligatoryjne (obowiązkowe) oraz dobrowolne. Fortyfikacja obligatoryjna nakłada na wszystkich producentów określonego asortymentu środków spożywczych obowiązek dodawania witamin lub składników mineralnych w ilości regulowanej odpowiednimi przepisami. W Polsce obowiązkowe jest jodowanie soli kuchennej i wzbogacanie tłuszczów do smarowania w witaminy A i D (z wyjątkiem masła, które zawiera je naturalnie). Jodowanie soli w Polsce prowadzi się w celu profilaktyki niedoczynności tarczycy. Zwłaszcza na południu Polski  (w rejonie Karpat) swego czasu poważnym problemem było wole endemiczne. Jodowanie soli po raz pierwszy wprowadzono w 1935 roku i potem z przerwami kontynuowano, a od stycznia 1997 roku obowiązuje Zarządzenie Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej nakładające obowiązek dodawania jodu do całej soli przeznaczonej do spożycia przez ludzi. Dodawanie witamin do margaryn stosowano w Polsce niemalże od początku ich produkcji w celu rekompensaty strat spowodowanych zastąpieniem nimi masła. Obligatoryjne jest jedynie wzbogacanie margaryn w witaminy A i D, ale wielu producentów decyduje się również na dodawanie witaminy E.

wzbogacane soki owocowe

Wzbogacanie dobrowolne pozostawia producentom więcej swobody w zakresie wyboru dodawanego składnika, jak i jego ilości, jednakże również jest ograniczone pewnymi przepisami. Jedynie określone grupy produktów można wzbogacać określonymi składnikami (np. nie wolno dodawać witamin B1, B2 i B6 do olejów, do cukru ani soli, a żelaza i jodu – do margaryn i majonezów). Dodatek wzbogacający nie powinien przyczyniać się do niepożądanych zmian barwy, smaku czy zapachu, zmieniać cech użytkowych produktu (np. właściwości wypiekowych mąki), ani skracać jego przydatności do spożycia. Aby producent mógł umieścić na opakowaniu informację, że produkt jest wzbogacany, musi dodać jego znaczącą ilość – zazwyczaj jest to co najmniej 15% zalecanego dziennego spożycia w 100 g, 100 ml lub w porcji (jeśli jest ona mniejsza niż 100 g lub 100 ml).

Nieuwzględnienie któregokolwiek z wymienionych zaleceń w trakcie fortyfikowania żywności może być brzemienne w skutki. Przypadek taki miał miejsce na Filipinach, gdzie postanowiono podjąć walkę z niedoborami witaminy B2 poprzez wzbogacanie ryżu. Niestety, witamina ta ma silne żółtopomarańczowe zabarwienie, przez co część ziaren ryżu znacząco odróżniała się od reszty. Gospodynie uważały te ziarna za zepsute i pracowicie je wybierały w czasie przygotowywania posiłków. Skutkiem tego było niepowodzenie przedsięwzięcia.

produkty wzbogacane

Kontrowersje budzi wybór produktów, które wolno wzbogacać. Zdecydowanie wykluczono z tej grupy żywność nieprzetworzoną (owoce, warzywa, mięso, drób i ryby), a także napoje alkoholowe zawierające powyżej 1,2% obj. etanolu. Wciąż jednak pozostaje aktualne pytanie, czy powinno się zezwalać na wzbogacanie cukru, słodyczy czy słodkich płatków śniadaniowych, gdyż informacja na opakowaniu o witaminach i składnikach mineralnych w nich zawartych zdecydowanie zachęca konsumentów do zakupu, a produkty te same w sobie nie sprzyjają kształtowaniu prawidłowych nawyków żywieniowych.

 

Fortyfikacja żywności niewątpliwie pozwala na stosunkowo łatwą i społecznie akceptowalną prewencję pewnych niedoborów żywieniowych, ale z drugiej strony niesie również pewne ryzyko i sprzyja wykorzystywaniu jej w bezwzględny sposób do celów marketingowych. Rozwiązaniem jest nadzór prawny, monitoring oraz edukacja zdrowotna społeczeństwa, tak, aby każdy mógł świadomie podjąć decyzję o zakupie po zapoznaniu się z właściwie oznakowanym produktem.

 

Piśmiennictwo:

1. Gawęcki J (red.), Żywienie człowieka. Podstawy nauki o żywieniu, wyd. PWN, Warszawa 2010.

2. Jarosz M (red.), Praktyczny podręcznik dietetyki, wyd. Instytut Żywności i Żywienia, Warszawa 2010.

 

autor:
Agata Jagielska
dietetyk
absolwentka Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego

« Powrót do bazy wiedzy

O nas

akredytacja-kuratorium-oswiaty.jpg

Akademia Dietetyki jest wyspecjalizowaną placówką oświatową, której organem założycielskim jest Fundacja Rozwoju Kapitału Ludzkiego.

więcej...

Nasi wykładowcy

mama-klinika.jpg

Agnieszka Guligowska

dyrektor merytoryczny

sylwia-szota-dietetyk-gdansk_2.jpg

Sylwia Szota

Gdańsk

dietetyk-krakow.jpg

Paweł Janus

Kraków

dietetyk-dariusz-kaput-wykladowca-dietetyki.jpg

Dariusz Kaput

Rzeszów

robert-korczak-dietetyk-z-warszawy.jpg

Robert Korczak

trener personalny


Dla uczestników szkoleń

akademia-dietetyki-regulamin.jpg

Regulamin

Regulamin placówki oświatowej "Akademia Dietetyki" - Centrum Kształcenia Ustawicznego...

więcej...

absolwent-dietetyki.jpg

Co potrafią nasi absolwenci?

Absolwenci Akademii Dietetyki są profesjonalnie przygotowani do pracy w obszarze dietetyki...

więcej...

egzamin-dietetyk.jpg

Literatura obowiązkowa i uzupełniająca

czyli, co warto przeczytać, aby wiedziec więcej...

więcej...

kurs-dietetyki.jpg

Niezbędnik kursanta

czyli, co każdy uczestnik szkolenia wiedzieć powinien... 

więcej...


Wyróżnienia, podstawy prawne

kuratorium-oswiaty-w-lodzi.jpg

Akredytacja Kuratora Oświaty w Łodzi

Najwyższa jakość naszych szkoleń została potwierdzona przyznaniem akredytacji Kuratora Oświaty w Łodzi.

więcej...

Egzamin potwierdzający przygotowanie do zawodu

Kurs zaawansowany dietetyki kończy się egzaminem umożliwiającym potwierdzenie przygotowania do zawodu dietetyk.

więcej...

Zaświadczenia

Akademia Dietetyki jako placówka oświatowa, ma prawo wydawania zaświadczeń o ukończeniu danego szkolenia na drukach MEN.

więcej...

Opinie o Akademii Dietetyki 

opinia.jpg

Kurs dietetyki w Lublinie - opinie

"Program szkolenia był zgodny z moimi oczekiwaniami. Materiał przekazywany w sposób jasny i klarowny. Kurs podstawowy zachęcił do poszerzania swojej wiedzy na kursie zaawansowanym."

opinia.jpg

Kurs dietetyki w Gdańsku - opinie

"Organizowany przez Akademię Dietetyki kurs oceniam jak najbardziej pozytywnie. Jego forma w zadawalającym stopniu spełniła moje oczekiwania, ponieważ poza uzyskaniem wiedzy teoretycznej, nauczyłam się wielu praktycznych rzeczy."

opinia.jpg

Kurs dietetyki we Wrocławiu - opinie

"Wiedza oraz sposób przekazywania informacji był na najwyższym poziomie. Bardzo miła i sympatyczna atmosfera[...]"

opinia.jpg

Kurs dietetyki w Warszawie - opinie

Na szkolenie szłam "z przymusu zawodowego" a już po pierwszym spotkaniu wiedziałam, że to była bardzo dobra decyzja. Uważam, że każdy kto chce świadomie  żyć powinien takie szkolenie przejść.

więcej...

opinia.jpg

Kurs dietetyki w Katowicach - opinie

Jako uczestnicy kursu podstawowego oraz zaawansowanego z zakresu dietetyki realizowanego w Państwa Akademii, chcielibyśmy wyrazić swoją opinię na temat prowadzącej zajęcia...

więcej... 

opinia.jpg

Kursy z dietetyki dla seniorów w Łodzi - opinie

Opinie osób po 60 roku życia na temat kursów dla seniorów w Łodzi realizowanych w ramach projektu "Zdrowa dojrzałość: wolontariat kompetencji z zakresu dietetyki" prowadzonego w ramach Rządowego Programu na rzecz Aktywności Społecznej Osób Starszych (ASOS)

więcej...


Copyright © 2012 Akademia Dietetyki
strony internetowe łódź