akademia dietetyki

Wskazówki żywieniowe dla kobiet w ciąży


Okres ciąży to piękny i bardzo przejmujący etap w życiu kobiety. Jest to czas przesiąknięty nowymi doświadczeniami związanymi ze zmianami zachodzącymi w organizmie. Prawidłowe żywienie i pokrycie zapotrzebowania na poszczególne składniki pokarmowe jest kluczem do dobrego samopoczucia matki i prawidłowego rozwoju dziecka. Nad wdrażaniem zasad prawidłowego żywienia w czasie ciąży nie należy się zastanawiać, ba, ideałem byłoby je wprowadzić jeszcze przed okresem planowanej ciąży.

Poniżej przedstawiono kilka najważniejszych wskazówek żywieniowych, uwzględniających najnowsze wytyczne opracowane przez Instytut Matki i Dziecka.

Wskazówka 1. - Okres przygotowań.

Jeżeli ciąża jest planowana warto „wyczyścić kartę” i zapewnić swojemu dziecku miejsce w pełni przyjazne do jego rozwoju. Jest to ostatni dzwonek na wyeliminowanie czynników mogących utrudnić dziecku prawidłowy rozwój, szczególnie w I trymestrze ciąży, kiedy to ma miejsce proces organogenezy, czyli kształtowania się poszczególnych narządów oraz układów. 

  • Ważne jest zaprzestanie palenia oraz wyeliminowanie alkoholu z diety.
  • Przy nadwadze lub otyłości należy zaplanować wraz z lekarzem i dietetykiem terapię żywieniową mającą na celu bezpieczną utratę zbędnych kilogramów, bez narażania na ryzyko niedoborów pokarmowych. W końcu organizm przyszłej matki stanie się magazynem składników pokarmowych dla rosnącego dziecka.

Dlaczego należy walczyć z nadmierną masą ciała przed planowaną ciążą?

Nadmierna tkanka tłuszczowa to zwiększone ryzyko wystąpienia cukrzycy ciężarnych i innych problemów metabolicznych, nadciśnienia tętniczego, obrzęków, trudności podczas porodu, a nawet zajścia przedwczesnej akcji porodowej czy dodatkowe obciążenie dla stawów i kręgosłupa. Nie mówiąc już o wpływie na zdrowie dziecka, gdzie badania wykazują, że kobiety otyłe rodziły dzieci z predyspozycją do otyłości i chorób metabolicznych.

  • Przyjmowanie dotychczasowych leków i suplementów należy skonsultować z lekarzem.

Wskazówka 2. - Jedz DLA DWOJGA, nie za dwoje.

Wielu członków rodziny, gdzie przeważnie jeden jest mądrzejszy od drugiego, będzie chciało zadbać o dietę przyszłej mamy. Apeluje się tutaj do kobiety ciężarnej o silną wolę i wierność zasadom przekazanym przez lekarza i dietetyka, gdyż stopniowy przyrost masy ciała jest normalną fizjologiczną odpowiedzią organizmu na rosnący w macicy płód, a dieta powinna być ułożona pod kątem zapotrzebowań dziecka w tym okresie.

  • W I trymestrze zalecany przyrost masy ciała waha się od 0,5 do 2 kg*.
  • W II i III trymestrze pożądany przyrost masy ciała to ok. 0,5 kg/tydzień*.

*wytyczne dla kobiet o prawidłowej masie ciała (BMI 18,5-24,9) przed zajściem w ciążę

A teraz bardzo ważna kwestia dotycząca prawidłowego przyrostu masy ciała– zapotrzebowanie kaloryczne.

  • I trymestrze dotychczasowe zapotrzebowanie energetyczne nie ulega zmianom!
  • Dopiero w II trymestrze wzrasta o 360 kcal.
  • III trymestrze wzrasta o 475 kcal w stosunku do zapotrzebowania sprzed ciąży.

Wskazówka 3. - Zapotrzebowanie na składniki odżywcze i ich najlepsze źródła.

Zalecenia w tym temacie nie odbiegają znacznie od zasad racjonalnego żywienia.

  • Węglowodany55-60% energii całkowitej

W tym: 8 porcji produktów zbożowych dziennie w I trymestrze

           9 porcji produktów zbożowych dziennie w II i III trymestrze

  • Białka1,1 -1,3 g/m. c. sprzed ciąży/dobę

W tym: 60% białka zwierzęcego

           40% białka roślinnego

  • Tłuszcze: 25-30% energii całkowitej

Kwasy tłuszczowe:

         wielonienasycone: 12-20% energii całkowitej

                                w tym kwasy EPA i DHA minimum 200 mg/dobę,

                                a stosunek omega-6:omega-3 = 4:1. 

         jednonienasycone: do 20% energii całkowitej

         nasycone: do 10%, w tym tłuszcze trans do 1% energii całkowitej

Wskazówka 4. - Zapotrzebowanie na witaminy i składniki mineralne.

  • Kwas foliowy (folacyna, wit. B9)

Jest niezwykle ważny, bo to dzięki niemu komórki prawidłowo się dzielą i rosną. Przede wszystkim zapobiega rozwojowi wad cewy nerwowej (przepukliny oponowe i oponowo-rdzeniowe np. rozszczep kręgosłupa, bezmózgowie). Na 6 tygodni przed zajściem w ciążę należy przyjmować 0,4 mg folacyny dziennie i kontynuować suplementacja do II trymestru

  • Żelazo

Pierwiastek ten niezbędny do wytwarzania hemoglobiny, której zadaniem jest dostarczanie tlenu do komórek i płodu jest potrzebny w dawce ok. 27 mg/dzień. Najlepiej wchłania się w towarzystwie wit. C.

  • Jod

Jest kluczowym pierwiastkiem warunkującym prawidłowe działanie tarczycy i współtworzenie jej hormonów, dzięki którym jest regulowany metabolizm, dojrzewanie oraz praca poszczególnych układów.

Zapotrzebowanie:150-200 μg/dobę, szczególnie w I trymestrze 200 μg/dobę.

  • Witamina D3

Biorąc pod uwagę nasłonecznienie dostępne w Polsce, zaleca się osobom dorosłym

od 800 do 2 000 IU/dzień (20-50 μg/dobę). U kobiet w ciąży należy rozważyć dawkę

od 1 500 do 2 000 IU/dzień (37,5-50 μg/dobę).

  • Wapń

Składnik kości. Jego proces przyswajania zależy od zawartości, przede wszystkim   wit. D, laktozy i oligosacharydów. Wchłanianie utrudniają zaś szczawiany i fityniany zawarte np. w rabarbarze, kakale, a nadmierne spożywanie kawy i soli kuchennej wiążą się z jego wytracaniem z organizmu. Zapotrzebowanie na wapń w okresie ciąży to 1 000-1 300 mg dziennie. 

Wskazówka 5. - Uwaga!

  • Witamina A

Rozpuszczalna w tłuszczu, warunkuje prawidłowy rozwój narządu wzroku. Niedobory występują rzadko, a przedawkowanie jest dla dziecka tragiczne w skutkach, gdyż można się wtedy spodziewać wad twarzoczaszki czy układu krążenia. Najlepiej jest spożywać beta-karoten, który jest prekursorem tej witaminy, a jego wchłanialność jest zależna od aktualnego zapotrzebowania organizmu.

  • Witamina E

Antyoksydant, chroni komórki przed reaktywnymi formami tlenu. Jego nadmiar też nie jest wskazany ze względu na możliwość wywołania wad u płodu. Zalecane dzienne spożycie to 15-19 mg/dzień.

Produkty, których należy unikać

Sery: pleśniowy, camembert, feta

Niepasteryzowane mleko i przetwory z niego

Surowe lub niedopieczone mięso, ryby i owoce morza

Surowe jaja

Słodziki, napoje gazowane, żywność wysokoprzetworzona 

Zdrowa mama to zdrowe dziecko. Prawidłowe odżywianie odgrywa tutaj kluczową rolę w zapewnianiu niezbędnych składników odżywczych oraz odpowiedniej dostawie energii. Warto zwrócić na powyższe wskazówki uwagę, gdyż na pewno pomogą one przeżyciu ciąży jako jednego z piękniejszych okresów w życiu.

 

Piśmiennictwo:

  • D. Świątkowska; „Poradnik Żywienia Kobiet w Ciąży”; Instytut Żywności i Żywienia
  • M. Berner- Trąbska, U. Kowalska-Koprek i wsp.; „Wpływ nadwagi lub otyłości u ciężarnych na przebieg ciąży i okresu okołoporodowego z uwzględnieniem stanu urodzeniowego noworodka w oparciu o materiał kliniczny”; Ginekologia Polska; 2009
  • Polskie Forum Profilaktyki Układu Krążenia: http://www.pfp.edu.pl/index.php?id=wytzywienie
  • European Food Information Council: http://www.eufic.org/article/pl/artid/49/

 

autor:

Hanna Kloczkowska

dietetyk

absolwentka Uniwersytetu Medycznego w Łodzi

« Powrót do bazy wiedzy

O nas

akredytacja-kuratorium-oswiaty.jpg

Akademia Dietetyki jest wyspecjalizowaną placówką oświatową, której organem założycielskim jest Fundacja Rozwoju Kapitału Ludzkiego.

więcej...

Nasi wykładowcy

mama-klinika.jpg

Agnieszka Guligowska

dyrektor merytoryczny

sylwia-szota-dietetyk-gdansk_2.jpg

Sylwia Szota

Gdańsk

dietetyk-krakow.jpg

Paweł Janus

Kraków

dietetyk-dariusz-kaput-wykladowca-dietetyki.jpg

Dariusz Kaput

Rzeszów

robert-korczak-dietetyk-z-warszawy.jpg

Robert Korczak

trener personalny


Dla uczestników szkoleń

akademia-dietetyki-regulamin.jpg

Regulamin

Regulamin placówki oświatowej "Akademia Dietetyki" - Centrum Kształcenia Ustawicznego...

więcej...

absolwent-dietetyki.jpg

Co potrafią nasi absolwenci?

Absolwenci Akademii Dietetyki są profesjonalnie przygotowani do pracy w obszarze dietetyki...

więcej...

egzamin-dietetyk.jpg

Literatura obowiązkowa i uzupełniająca

czyli, co warto przeczytać, aby wiedziec więcej...

więcej...

kurs-dietetyki.jpg

Niezbędnik kursanta

czyli, co każdy uczestnik szkolenia wiedzieć powinien... 

więcej...


Wyróżnienia, podstawy prawne

kuratorium-oswiaty-w-lodzi.jpg

Akredytacja Kuratora Oświaty w Łodzi

Najwyższa jakość naszych szkoleń została potwierdzona przyznaniem akredytacji Kuratora Oświaty w Łodzi.

więcej...

Egzamin potwierdzający przygotowanie do zawodu

Kurs zaawansowany dietetyki kończy się egzaminem umożliwiającym potwierdzenie przygotowania do zawodu dietetyk.

więcej...

Zaświadczenia

Akademia Dietetyki jako placówka oświatowa, ma prawo wydawania zaświadczeń o ukończeniu danego szkolenia na drukach MEN.

więcej...

Opinie o Akademii Dietetyki 

opinia.jpg

Kurs dietetyki w Lublinie - opinie

"Program szkolenia był zgodny z moimi oczekiwaniami. Materiał przekazywany w sposób jasny i klarowny. Kurs podstawowy zachęcił do poszerzania swojej wiedzy na kursie zaawansowanym."

opinia.jpg

Kurs dietetyki w Gdańsku - opinie

"Organizowany przez Akademię Dietetyki kurs oceniam jak najbardziej pozytywnie. Jego forma w zadawalającym stopniu spełniła moje oczekiwania, ponieważ poza uzyskaniem wiedzy teoretycznej, nauczyłam się wielu praktycznych rzeczy."

opinia.jpg

Kurs dietetyki we Wrocławiu - opinie

"Wiedza oraz sposób przekazywania informacji był na najwyższym poziomie. Bardzo miła i sympatyczna atmosfera[...]"

opinia.jpg

Kurs dietetyki w Warszawie - opinie

Na szkolenie szłam "z przymusu zawodowego" a już po pierwszym spotkaniu wiedziałam, że to była bardzo dobra decyzja. Uważam, że każdy kto chce świadomie  żyć powinien takie szkolenie przejść.

więcej...

opinia.jpg

Kurs dietetyki w Katowicach - opinie

Jako uczestnicy kursu podstawowego oraz zaawansowanego z zakresu dietetyki realizowanego w Państwa Akademii, chcielibyśmy wyrazić swoją opinię na temat prowadzącej zajęcia...

więcej... 

opinia.jpg

Kursy z dietetyki dla seniorów w Łodzi - opinie

Opinie osób po 60 roku życia na temat kursów dla seniorów w Łodzi realizowanych w ramach projektu "Zdrowa dojrzałość: wolontariat kompetencji z zakresu dietetyki" prowadzonego w ramach Rządowego Programu na rzecz Aktywności Społecznej Osób Starszych (ASOS)

więcej...


Copyright © 2012 Akademia Dietetyki
strony internetowe łódź