akademia dietetyki

Białko w żywieniu niemowląt i małych dzieci


Białko jest jednym z makroskładników pokarmowych, którego codzienne dostarczanie do organizmu jest niezbędne dla prawidłowego funkcjonowania ustroju. Szczególnie istotną rolę spełnia ono w żywieniu dzieci, gdyż w rozwijających się organizmach poza wymianą zużytych tkanek nieustannie zachodzi proces budowania całkiem nowych struktur, w którym to procesie białko jest kluczowym elementem.

  • niemowlę

Białka są niezbędne nie tylko do budowania organizmu, ale biorą też udział w wielu procesach biologicznych. Regulują ekspresję genów i przemiany metaboliczne, wchodzą w skład układów enzymatycznych, tworzą przeciwciała, pełnią też funkcje transportowe (hemoglobina przenosi tlen, transferryna – żelazo). Miozyna i aktyna stanowią elementy kurczliwe mięśni, a opsyna uczestniczy w procesach widzenia. 

karmienie piersią

W krajach rozwiniętych białko jest spożywane zazwyczaj w nadmiernych ilościach. Dotyczy to także dzieci, mimo iż ich zapotrzebowanie na ten składnik w przeliczeniu na kilogram masy ciała jest nieco wyższe (1,17 g w wieku 1-3 lata vs. 0,9 g dla dorosłych). Najwyższe teoretyczne zapotrzebowanie mają noworodki i niemowlęta w pierwszym półroczu życia, u zdrowych dzieci jest ono jednak wtedy  w pełni realizowane poprzez wyłączne karmienie piersią. W drugim półroczu, gdy dieta niemowlęcia jest stopniowo rozszerzana o pokarmy uzupełniające, niedobory białka mogą wystąpić tylko gdy w miejsce mleka kobiecego dziecko dostaje wyłącznie pokarmy ubogobiałkowe (np. maniok). W Polsce takie sytuacje należą do rzadkości, choć można je spotkać np. w rodzinach przestrzegających ścisłej diety wegańskiej. Zazwyczaj jednak polskie dzieci wraz ze wzrostem udziału pokarmów uzupełniających w ich diecie spożywają coraz więcej białka.

dziecko je

Skutki nadmiernej podaży białka mogą być bardzo groźne. Przeciążone są nerki i wątroba, nadwyżki białka wykorzystywane są jako substrat energetyczny, co stwarza konieczność wydalania dużych ilości azotu (spaleniu ulegają jedynie szkielety węglowe). Może pojawić się hiperkalcuria (nadmierna ilość wapnia w moczu) sprzyjająca nieprawidłowemu uwapnieniu kości, a nawet kwasica. Wzrasta ryzyko powstawania kamieni nerkowych zbudowanych ze szczawianu wapnia. Zaobserwowano też, że zwiększona podaż białka w okresie wczesnoniemowlęcym może wpływać na wzrost ryzyka nietolerancji glukozy, insulinooporności i cukrzycy typu 2 w okresie młodzieńczym. Przy dużym spożyciu białka przez małe dzieci rośnie u nich poziom insuliny i insulinopodobnego czynnika IGF-1. Przypuszcza się, że nadmiar białka w mleku dla niemowląt może sprzyjać otyłości – przeprowadzono badanie, w którym dzieci spożywające więcej białka miały w wieku 2 lat niższe BMI niż ich rówieśnicy otrzymujący z pokarmem mniejsze ilości tego składnika. Biorąc pod uwagę powyższe zjawiska zrozumiała jest panująca aktualnie tendencja do obniżania zawartości białkach w preparatach do żywienia niemowląt.

 

karmienie butelką

Równie groźny jak nadmiar jest też niedobór białka. Łagodna postać niedożywienia białkowego manifestuje się spowolnionym wzrostem i rozwojem. Natomiast wśród skrajnych postaci niedoboru białka i/lub energii wyróżniamy dwie odmiany: kwashiorkor i marasmus. W niedożywieniu typu kwashiorkor charakterystyczne są obrzęki będące skutkiem niedoboru albumin (jednej z frakcji białek osocza). Obydwu ww. typom niedożywienia towarzysza zwykle objawy niedoborów witamin i składników mineralnych. Zbyt niska podaż białka zwiększa ryzyko infekcji bakteryjnych, wirusowych, pierwotniaczych i pasożytniczych. Częste infekcje dodatkowo upośledzają spożywanie i wchłanianie pokarmów, co jeszcze pogłębia niedożywienie. Kwashiorkor i marasmus wpływają negatywnie na późniejszy rozwój poznawczy, psychomotoryczny, zdolności werbalne i inteligencję.

Nie ulega wątpliwości, że białko pełni w żywieniu dzieci niezwykle ważną rolę. Kluczowa jest jednak właściwa jego podaż – ani zbyt niska, ani zbyt wysoka. Pamiętać też należy o pozostałych składnikach pokarmowych i o uwzględnianiu w jadłospisach odpowiednich ilości warzyw i mleka, których polskie dzieci wciąż spożywają zbyt mało. 

Piśmiennictwo:

1. Gruszfeld D, Socha P, Białko w żywieniu niemowląt i małych dzieci, Stand Med, Pediatr, 2013;10(2);163-167.

2. Jarosz M (red.), Normy żywienia dla populacji polskiej – nowelizacja, wyd. Instytut Żywności i Żywienia, Warszawa 2012.

3. Koletzko B, von Kries R, Closa R, et al., Lower protein infant formula is associated with lower weight up to age 2y: a randomized clinical trial, Am J Nutr, 2009;89;1836-1845.

autor:
Agata Jagielska
dietetyk
absolwentka Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego

 

« Powrót do bazy wiedzy

O nas

akredytacja-kuratorium-oswiaty.jpg

Akademia Dietetyki jest wyspecjalizowaną placówką oświatową, której organem założycielskim jest Fundacja Rozwoju Kapitału Ludzkiego.

więcej...

Nasi wykładowcy

mama-klinika.jpg

Agnieszka Guligowska

dyrektor merytoryczny

sylwia-szota-dietetyk-gdansk_2.jpg

Sylwia Szota

Gdańsk

dietetyk-krakow.jpg

Paweł Janus

Kraków

dietetyk-dariusz-kaput-wykladowca-dietetyki.jpg

Dariusz Kaput

Rzeszów

robert-korczak-dietetyk-z-warszawy.jpg

Robert Korczak

trener personalny


Dla uczestników szkoleń

akademia-dietetyki-regulamin.jpg

Regulamin

Regulamin placówki oświatowej "Akademia Dietetyki" - Centrum Kształcenia Ustawicznego...

więcej...

absolwent-dietetyki.jpg

Co potrafią nasi absolwenci?

Absolwenci Akademii Dietetyki są profesjonalnie przygotowani do pracy w obszarze dietetyki...

więcej...

egzamin-dietetyk.jpg

Literatura obowiązkowa i uzupełniająca

czyli, co warto przeczytać, aby wiedziec więcej...

więcej...

kurs-dietetyki.jpg

Niezbędnik kursanta

czyli, co każdy uczestnik szkolenia wiedzieć powinien... 

więcej...


Wyróżnienia, podstawy prawne

kuratorium-oswiaty-w-lodzi.jpg

Akredytacja Kuratora Oświaty w Łodzi

Najwyższa jakość naszych szkoleń została potwierdzona przyznaniem akredytacji Kuratora Oświaty w Łodzi.

więcej...

Egzamin potwierdzający przygotowanie do zawodu

Kurs zaawansowany dietetyki kończy się egzaminem umożliwiającym potwierdzenie przygotowania do zawodu dietetyk.

więcej...

Zaświadczenia

Akademia Dietetyki jako placówka oświatowa, ma prawo wydawania zaświadczeń o ukończeniu danego szkolenia na drukach MEN.

więcej...

Opinie o Akademii Dietetyki 

opinia.jpg

Kurs dietetyki w Lublinie - opinie

"Program szkolenia był zgodny z moimi oczekiwaniami. Materiał przekazywany w sposób jasny i klarowny. Kurs podstawowy zachęcił do poszerzania swojej wiedzy na kursie zaawansowanym."

opinia.jpg

Kurs dietetyki w Gdańsku - opinie

"Organizowany przez Akademię Dietetyki kurs oceniam jak najbardziej pozytywnie. Jego forma w zadawalającym stopniu spełniła moje oczekiwania, ponieważ poza uzyskaniem wiedzy teoretycznej, nauczyłam się wielu praktycznych rzeczy."

opinia.jpg

Kurs dietetyki we Wrocławiu - opinie

"Wiedza oraz sposób przekazywania informacji był na najwyższym poziomie. Bardzo miła i sympatyczna atmosfera[...]"

opinia.jpg

Kurs dietetyki w Warszawie - opinie

Na szkolenie szłam "z przymusu zawodowego" a już po pierwszym spotkaniu wiedziałam, że to była bardzo dobra decyzja. Uważam, że każdy kto chce świadomie  żyć powinien takie szkolenie przejść.

więcej...

opinia.jpg

Kurs dietetyki w Katowicach - opinie

Jako uczestnicy kursu podstawowego oraz zaawansowanego z zakresu dietetyki realizowanego w Państwa Akademii, chcielibyśmy wyrazić swoją opinię na temat prowadzącej zajęcia...

więcej... 

opinia.jpg

Kursy z dietetyki dla seniorów w Łodzi - opinie

Opinie osób po 60 roku życia na temat kursów dla seniorów w Łodzi realizowanych w ramach projektu "Zdrowa dojrzałość: wolontariat kompetencji z zakresu dietetyki" prowadzonego w ramach Rządowego Programu na rzecz Aktywności Społecznej Osób Starszych (ASOS)

więcej...


Copyright © 2012 Akademia Dietetyki
strony internetowe łódź